Maddesi

Tilidin, bir opioiddir (opiatın sentetik taklidi). Tıp alanında şiddetli ağrı ve çok şiddetli ağrılar (romatizma ağrıları yahut disk kayması gibi) tedavisinde, ameliyat sonrasında ve kanser tedavisinde kullanılır. Günümüzde sadece naloksen katkılı tilidin preparatları mevcuttur.
Tilidinin asıl etkili maddesi ise nortilidindir. Nortilidin, karaciğerde tilidin yakılırken oluşur. Nalokson katkılı tilidin içeren ilaçlar, damla, kapsül yahut retard tablet (etkisi geciktirilmiş) şeklinde reçeteye tabi olarak alınabilirler. Bir çok şirket, tilidini çeşitli dozlarda sunmaktadır.

Etkisi

Etkisi, diğer faktörlerin yanı sıra doza, etki derecesine, alışkanlık durumuna, kullanıcının psikolojik durumuna (set) ve içinde bulunduğu ortama (setting) bağlıdır.
Madde, etkisini oldukça çabuk daha 10-20 dakika sonra gösterir ve bir saat sonra doruğa ulaşan etkisi, yaklaşık 3-5 saat kadar sürer.
Sarhoşluğu coşku verici, rahatlatıcı ve uyuşturucu olarak tanımlanır. Ayrıca kullanıcının genel havasını yoğunlaştırır, yorgunluğu bastırır ve bazı durumlarda uyarıcı olarak algılanır.
Tilidin ağrı kesici olarak kullanıldığında aspirin ve paracetamol´den daha etkilidir, ancak morfine oranla beşte bir daha zayıf kalır.

Dozajı

Farklı aplikasyon çeşitleri (tablet, damla vs.) olduğundan dozu, şekline bağlıdır. Tablet başına en düşük doz 50 mg´dır. 4 mg nalokson karıştırılmış tilidin, 50 mg basamaklarla 16 mg nalokson içeren 200 mg´a kadar mevcuttur. Sıvı şeklinin bir pompası 12,5 mg tilidin ve 1 mg naloksondur ve tekrar tekrar bastırılarak dozu istenilen şekilde ayarlanabilir.

Piyasada bulunan 50lik tabletlerden yarım yahut 1 tablet (25-50 mg) alındığında isteği artıran etkisi görülür. Bir alımda maksimum doz, 100 mg´ı geçmemelidir. Özellikle tabletlerin dozuna dikkat edilmesi gerekmektedir! Normalinde en fazla 100lük tabletler yazılır. Belirtilen hesaba göre bu doz tabletlerde tabletin dörtte biri veya yarısı kafa yapmaya yeter.

400 mg´a kadar dozlar, mümkündür. Daha fazlasında nalokson etkisi açılır ve dolayısıyla sarhoşluk bastırılır. Fazlası mümkün değildir. Tilidinin tolere gelişimi çok çabuk yoğunlaştığından belirtilen doz, kullanıma hiç ara verilmediğinde en fazla 2-3 gün sonra istenilen etkiyi artık göstermez. 1-3 hafta ara verildikten sonra tolerenin düşmüş olması gerekir.

Kısa süreli yan etkileri

Özellikle ilk kullanımda genellikle bulantı ve kusma olur. Bu şikayetler, madde hızlı etki gösterdiğinden bir daha tetiklenir. Diğer yan etkileri ise terleme, titreme, huzursuzluk, baş dönmesi ve iştahsızlıktır. Etkisi geçtikten sonra genel olarak güçsüzlük oluşabilir. Yüksek dozda alındığında baş dönmesi ve anlaşılırsız konuşma oluşabilir. Ayrıca kramp nöbetleri, kan dolaşımı bozuklukları ve vücut ağrıları mümkündür.

Yüksek dozda saf tilidin (nalokson içermeyen), solunum yetmezliğine sebep olabilir çünkü nalokson antagonisti (karşısı) etki gösteremez ve böylece tilidin engelsiz yayılır.

Uzun süreli yan etkileri

Sürekli tilidin tüketimi, psikolojik ve fizyolojik bağımlılığa ve çabucak tolere edilmesine yol açar. Tüketilmemesi kullanıcılar tarafından kötü ve eroinin eksiklik belirtilerine benzer ancak daha uzun ve o kadar yoğun olmayarak tanımlanır.

Nalokson katkısı, piyasada satılan tilidinin etkisini göstermesini engelliyor ama bağımlılıktan korumuyor. Bazı uzun süreli riskleri ise uyku  ve konsantrasyon bozukluğu, kilo kaybı, kasların zayıflaması, iktidarsızlık, cinsel isteksizlik ve depresyondur.

Diğer maddelerle birleşimi

Tilidin + alkol

Bu kombinasyon, sarhoşluğun güçlenmesine ve uzamasına, dolayısıyla kan dolaşımına aşırı yüklenmeye neden olur. Ayrıca solunum yetmezliği oluşabilir. Solunum felcine yol açabileceğinden ölümcüldür.

Tilidin + diğer opioidler

Sakinleştirici etkisi artar, birleşim etkileri zor tahmin edilebilir. Bu sebeple karıştırılmamalıdır.

Tilidin + benzodiazepinler

Narkoza benzer bir durum meydana gelebilir. Koma ve solunum felci ile sonuçlanabilir. Hayati tehlike! Nöroleptik ilaçlar ve bazı alerji ilaçları, tilidinin bilinci bunalmasına yol açan etkisini artırır.
Tilidinin esrar ile birlikte alınması hakkında yeterince bilgiye sahip değiliz. Ancak sakinleştirici etkisi ve kan dolaşımına aşırı yüklenme mümkündür.

Risk taşımayan tüketim yoktur! Bazıları çok ciddi olan, akut ve uzun süreli riskleri göze alanlar, en azından riskleri minimuma indirebilecek kuralları bilmelidir

Safer Use

Tilidin, her hastada farklı etki gösterdiğinden yavaş yavaş istediğin doza doğru ilerle ve çabuk tolere oluşumunu göz önünde bulundur. İlk tüketim, bir çok kişide bulantıya yol açar. Bulunduğun çevreyi (rahat bir ortam, yakınlarda tuvalet) ona göre ayarla. Herhangi bir acil durumda ilk yardım çağırabilecek birisi yanında olması açısından yalnızken alma.
Tilidin, eğer reçete ile verilmiş ve bu sebeple alınmış ise, belirli bir doza kadar motorlu araç kullanılabilir (propektüsü okuyun ve doktor tavsiyelerine uyun). Daha yüksek bir doz, kulanıcıyı araç kullanamaz duruma getirir.

Kaçak alınmış tilidinlerde hiç bir zaman tabletin hangi dozda (50/100/150/200) olduğu veya içerisinde sıvı nalokson bulunup bulunmadığı bilinemez. Nalokson eksik ise, bazı ülkelerden gelen mallarda olduğu gibi, yüksek dozda alındığında tehlikeli aşırı doz meydana gelebilir, solunum felci sonucu ölüm olabilir. Ayrıca ilacın daha farklı birleşime sahip olması mümkündür. Muhtemel yan etkileri, bu durumda bilinemez.

Sıvı tilidinin mutlaka pompa ile ayarlanması gerekir! (1 basma = 5 damla = 12,5 mg tilidin + 1 mg nalokson). Eğer şişe yanında pompa yoksa, alternatif olarak şırınga kullanılabilir. Dikkat: İlaç, orjinal şisesinde değilse kaçak olabilir.
Eroinmanlar yahut diğer opiatları kullananlar, içerisinde nalokson bulunan tilidin kullanmamalıdırlar. Nalokson, neredeyse hemen hemen tüm reseptörlerin opiatlarını bloke eder ve ağır eksiklik sendromlarına neden olur yahut mevcut şikayetleri artırır. Enjekte edildiğinde bu durum aniden gelişir ve hayati tehlike yaratabilir. Böylece naloksan içeren tilidin, kesinlikle bıraktırma tedavisinde kullanılabilecek bir uyuşturucu değildir!
Mevcut ağır karaciğer fonksiyonu bozukluğunda yahut karaciğer önceden zarar görmüşse tilidin içeren preparatlar, kesinlikle kullanılmamalıdır.
Tilidinin etkisi, fiziki yüklenme (spor, dans etme vs.) durumunda artar. Eğer baş dönmesi olursa dinlenecek bir yer aramak gerekir. En iyisi baştan yorulmamak.
Tilidin bırakıldığında veya tüketime ara verildiğinde eksiklik sendromları belirirse, doktora başvurulmalıdır. Tüketime ara vermeyi planla ve yap!

Kadınlara özel

Hamilelik boyunca tilidin alınmamalı. Bu, şiddetli ve dayanılmaz ağrılar oluştuğunda ve doktorlar muhtemel alternatifleri daha zararlı bulursa geçerli değildir.
Emzirme esnasında tilidin kullanılması kaçınılmaz ise, bu süre içinde emzirmemek önerilir.
Tilidin tüketimi, kusmaya yol açabilir. Bu yan etki, hap alındıktan sonra 4 saat  içerisinde belirirse hapın etken maddesinin kan dolaşımına eksik geçtiği anlamına gelebilir. Bu da hamilelik ihtimali var demektir.

Tilidin, reçete gerektirir. Geçerli reçete olmadığında ceza hukukunca sorun çıkabilir!

Danke für die Nutzung an Mudra.